Murat TUNÇ
Muhasebe Uzmanı

Soruların Çözümleri (2011)



En çok sorulan Harcırah sorusunun cevabı :

A kitapcığı Soru 33) Memur A Samsun'dan - Ankara'ya atanmıştır. Memurun eşi çalışmamakta ve  ölen ilk eşinden dört çocuğu, yeni eşinden iki ve eşinin ilk kocasından da bir çocuğu bulunmaktadır. Bakmakla yükümlü olduğu kendi annesi ile eşinin annesi de memurla birlikte ikamet etmektedir.

Samsun - Ankara arası bir kişilik otobüs bilet ücreti 30 TL. Memurun yevmiyesi 25 TL. ve seyahat süresi 6 saattir. Bu verilere göre memurun kendisi de dahil ödenecek aile masrafının tutarı kaç TL. dir?

Sorumuzun cevabına geçmeden önce aile masrafı nedir? onu açıklayalım.

Aile masrafının miktarı:

             Harcırah kanunu Madde 44 –

             Aile masrafı, aile fertlerinden her biri için memur veya hizmetlilerin bu Kanuna göre müstehak oldukları taşıt ücreti ile gündeliklerinden oluşur.

             Ancak, özel taşıt kiralanması suretiyle gidilmesi zorunlu olan yerlere memur veya hizmetli ile birlikte seyahat eden aile fertleri için ayrıca taşıt ücreti ödenmez.

Aile fertleri ise: Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerektiren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yükümlü olduğu usul ve füruu ve erkek ve kız kardeşlerini;

ifade eder..

Buna göre  1 Memurun Kendisi
               1 Eşi
               4 Çocuğu (ölen eşinden)
               2 Çocuğu ( yeni eşinden)
              
1 Çocuk  (eşinin ilk kocasından)  üvey evlat a harcırah ödenmez.(*)
               1 Annesi (Memurun bakmakla yükümlü olan annesi)
     +         1 Kayınvalide (eşinin annesi)      Kayınvalide harcırahtan yararlanamaz.(*)
-----------------------------------------------
 TOPLAM  9 KİŞİ  x 25 TL. = 225,00
               9 KİŞİ  x 30 TL. = 270,00
-----------------------------------------------
 TOPLAM                             495,00 TL Aile masrafı


(*) üvey evlat Usül ve füru kavramına bakıldığında, üvey evlat kanuni bir bağla bağlandığı için füru kavramına girmeyeceğinden, üvey evlat a aile masrafı ödenmez.

(*) kayınvalide aynı mantıkla usül ve füru kavramına girmediğinden aile masrafı ödenmez.

(**) Evlat edinilen çocuk, Harcırahtan yararlanır mı? 

Medeni hukuka bakıyoruz medeni hukuk şöyle diyor ...

A. Genel olarak soybağının kurulması : 

Madde 282.- Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.
Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur.
Soybağı ayrıca evlât edinme yoluyla da kurulur.

Öyleyse; evlat edinme soya dahil oluyorsa medeni hukuka göre, Füru olarak sayılır ve harcırahtan yararlanır...

Sıkça sorulan başka bir harcırah sorusu :
 * 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) ve (d) fıkralarına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin
hesabında, gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı esas alınır.(2011 Bütce kanunu H cetveli)

6245 33 madde "d" fıkrası :Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden  (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak ve her defasında on gün ile sınırlı olmak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir

4. Derece de bulunan bir memur 2011 yevmiyesi 26,50 TL.
Bu kişinin Konakladığı Otel fiyatı 26,50 TL nin üzerinde olduğunu varsayalım. Mesala 50,00 TL. olsun.

Bütçe kanununda belirtilen hükme göre, yevmiyesinin % 50 Artırımlı ve harcırah kanunun 33/d maddesine göre 10 günü geçmemek üzere alacağı konaklama ücreti şu şekilde hesaplanır.

26,50 x % 50 = 13,25
26,50 + 13,25= 39,75

39,75 x 10 gün = 397,50 TL. konaklama ücreti ödenecektir.

50,00 - 39,75 = 10,25 TL. (günlük) kişi bu aradaki farkı kendi bütçesinden karşılayacaktır. 10 gün kaldığını varsayarsak,

10 x 10,25 = 102,50 TL. yi  kendisi karşılayacak. Toplam 10 günlük 500 TL konaklama faturasının 397,50 TL sinin Devlet karşılayacak geri kalan 102,50 TLsini memur kendisi ödeyecektir.