Murat TUNÇ
Muhasebe Uzmanı

5510 SORU-CEVAP

Halen memur olarak çalışmaktayım. Emekliliğimi hak ettim. 5510 sayılı kanun beni olumsuz etkiler mi?

5510 sayılı kanundan önce ya da sonra emekli olmanız emekli aylığı ve ikramiyenizde herhangi bir değişikliğe yol açmamaktadır. Kamu görevlilerinden bu kanunun yürürlüğünden önce iştirakçi olanların aylıkları 5434 sayılı Kanun'a göre bağlanacağından kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra emekli olmaları hiçbir şekilde aylıklarını etkilemeyecektir.

5510 sayılı Kanun'un geçici 4'- üncü maddesinde konuyla ilgili hüküm yer almaktadır. Bu maddede ; “… Bu kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tâbi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır” hükmüne yer verilmiştir. Sonuç olarak 1.10.2008 tarihinden önce iştirakçi olanlar için 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.

Ayrıca, bu kanundan önce bir süre memuriyeti bulunanların Emekli Sandığı Kanunu'nda sayılan tüm hakları 5510 sayılı Kanun'un geçici maddeleriyle korunmaktadır. Bu sebeple eski haklarda herhangi bir geriye gidiş söz konusu olmayacaktır.

Halen devlet memuruyum. İlerde daha yüksek unvanlarda görev yapmam durumunda mevcut uygulamada olduğu gibi unvanım bağlanacak aylığımı etkileyecek mi?

5510 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden önce iştirakçi olanların bütün hakları 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütüleceğinden, görev yapılan unvanlara ilişkin emekli aylığına bugün yansıtılan unsurlar ileride bağlanacak aylıklara da yansıtılacaktır.

5510 sayılı Kanun'la 5434 sayılı Kanun'un ek gösterge, makam, temsil ve görev tazminatını düzenleyen hükümlerinin kaldırılmış olmasının halen 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce memur olarak çalışanlar açısından herhangi bir olumsuzluğu söz konusu değildir.

Eşim 5 yıllık devlet memuru iken vefat etti. Bu kanundan sonra bana aylık bağlanacak mı? Bağlanacaksa geçmişe yönelik toplu bir para ödenmesi söz konusu mu?

5510 sayılı Kanun'un 32'nci maddesinde ölüm aylığı için; en az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya 4'- üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş durumda iken ölen sigortalının hak sahiplerine, yazılı istekte bulunmaları halinde bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Eşinizin 5 yıllık hizmet süresi bu kanuna göre ölüm aylığı bağlanması için yeterli olduğundan, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra yapacağınız başvuru üzerine tarafınıza aylık bağlanabilecektir.

Önceki sosyal güvenlik mevzuatına göre; hizmet süresinin 10 yıldan az olması nedeniyle aylık bağlanamayan dul ve yetimlere, ölenin 5 yıl hizmetinin bulunması halinde dul ve yetimlerinin 1 Ekim 2008 tarihinden sonra yapacakları başvuru üzerine müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacaktır. Bu durum 5510 sayılı Kanun'la getirilen yeni bir hak olup, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önceki durumları kapsamadığından geçmişe yönelik bir ödeme söz konusu olmayacaktır.