Murat TUNÇ
Muhasebe Uzmanı

Harcırah kanunu özet çalışması


  
   
Murat TUNÇ
    Muhasebe Uzmanı

    Maliye Bakanlığı
   
Malatya Defterdarlığı




Harcırah Ders Notu

1- Açıktan veya yeniden atananlara Harcırah ödenmez. (Md.4-10 4969 s.k.ile Yeni düzenleme)

2- Emekli olanlar ile terhis olan yedek subaylara Harcırah ödenmez. Ancak yer değiştirme şartı gözetmeksizin yani görev yerinden başka bir yere gidip gitmediğine bakılmaksızın (2011için) 750 lira tazminat ödenir.(375 KHK/1-D (12.105 gösterge rakamı X katsayı) 6111-Yeni düzenleme)

3- Harcırah alabilecekler

Görev yeri değiştirilenler ( ilk defa atananlar hariç) ile kadro dolayısıyla açıkta kalanlar ile asil memurun dönmesine kadar olmayıp vekalet namı altında asaleten atananlara yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı ödenir( Harcırahın tüm unsurları).

4- Harcırahın Unsurları (Harcırahı oluşturan etmenler)

a) Yol masrafı : Mutat taşıt aracına göre yapılacak gerçek masraflar üzerinden verilir. Aylık dercesi 1,2,3,4 olan memur ve hizmetliler Uçakla seyahat edebilirler. ( İta amiri onayı ile mutat olmayan yol ve taşıt ile yolculuk yapılabilir. Uçakla seyahat edebilecek olanlar için onaya gerek olmayacağı tabiidir.)
b) Yevmiye Fiilen alınan aylık dercesine göre tespit edilir.
c) Yer değiştirme masrafı :
d) Aile Masrafı : Aile bireylerinin yol parası ile yevmiyelerinden oluşur. Çocuklar için yol ve yevmiye verilirken yaşa bakılmaz
5- Terfi suretiyle atananların harcırahı, terfi ettikleri aylık derecesi üzerinden ödenir. (Md.7)

6- Ehliyet tespiti, imtihan, hava değişimi ve tedavi için başka yere gönderilenler:
Memurlar, yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel ve kurumlarda yalnız ödenek mukabili çalışanlar ile aşağıdaki (c) bendinde yazılan hallerde aile fertlerinden, memuriyet mahalli dışına;

a. Görevlerine ait mesleki ve sıhhi yeterliklerinin tespiti veya kurumlarınca görülecek lüzum üzerine imtihan için gönderilenlere, gidiş ve dönüşleri için yol masrafı ve gündelik ile bu amaçla gönderildikleri yerde geçen sürenin en çok yedi günü için gündelik ödenir. (Memurluk, şeflik vs için diğer illerde açılan sınavlara kendi isteği ile katılan personele yolluk ödenmez.)

b. Hava değişimi maksadıyla gönderilenlere gidiş ve dönüşleri için yol masrafı ile yalnız yolda geçen süre için gündelik ödenir.

c. Kanunları gereğince sağlık kurumlarında yatarak veya ayakta tedavi maksadıyla (Aile Fertleri için ikamet mahalli dışına) gönderilenlere, gidiş ve dönüşleri için yol masrafı ve gündelik ödenir. Ayakta tedavi görenlere ayakta tedavi süresince gündelik ve ikamet ettikleri yer ile tedavi kurumu arasındaki mutat taşıt ücreti ayrıca ödenir.(Yataklı tedavi kurumunun bulunduğu yerde tedavi kurumuna başvurulduğu tarihten kabul işlemi sonuçlanana kadar 5 günü geçmemek üzere yevmiye ödenir. Ted.ve Cenaze Yön.md.26)

7- Geçici görev mahallinde hastalanmaları sebebiyle görev ifa edemeyen memur ve hizmetlilere, bu sebeple vazife göremedikleri günlerin en çok 7 günü için yevmiye verilebilir. Hastanede yatırılmak suretiyle tedavi masraflarının kurumlarınca ödenmesi halinde bu günler için yevmiye verilmez. Ancak refaketçi hastanede kalmamışsa yevmiye alabilir. (Md.19)

8- Memuriyet mahalli içinde taşıt ile gidilmesi gereken bir yere görev ile gönderilenlerin yol masrafı mutat olan taşıt aracına göre yapılacak gerçek masraf üzerinden verilir.(Md.28)

9- Yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.Yurt dışı yevmiyeleri Bakanlar Kurulunca belirlenir. İl sınırları dışına çıkan erbaş ve erlere en düşük dereceli memur yevmiyesinin 2/3 ü ödenir. Denetim elemanlarından denetim için gittikleri günlerde;

a) Türkiye düzeyinde teftiş, denetim ve inceleme yetkisine haiz bulunanlara birinci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik miktarının 1,3 katı,

b) Bölge düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine haiz bulunanlara birinci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik miktarının 1,1 katı,

c) İl düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine haiz bulunanlara birinci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik miktarının 0,9 katı,

Gündelik olarak ödenir. Bu şekilde gündelik ödenenlerden, yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir. (4969 s.k.ile Yeni düzenleme)

10- Memuriyet mahalli dışında seyyar olarak vazife görenlere fiilen gezici olarak görev yaptıkları günler için yevmiyelerinin 1/3 ü ödenir. (Görev saati ve süresi gözetilmeksizin)

11- Harcırah alabilme müddeti 5018 sayılı kanuna göre olayın vukuunu takip eden yılbaşından itibaren 5 yıldır.

12- Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.(Md.39)

13- Geçici bir görev ile başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre verilen gündelikler:
Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında (Bir yıllık dönem takvim yılı olmayıp geçici göreve başlangıç tarihinden itibaren geçecek bir yıllık süredir.) aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez. İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir. (aynı yerde farklı işler için yapılan görevlendirmelerde süre yeniden hesaplanır.)
Yurtdışında ilk 180 gün tam ve müteakip günler için 2/3 oranında ödenir. (Md.42)

14- Seyahat müddetinin her 24 saati aşan kesri tam gün sayılır. (Sabah 0800 da geçici görev ile memuriyet mahalli dışına giden memur ertesi gün saat 0800 dan sonra herhangi bir saatte döndüğü zaman iki yevmiye ödenir.) (Md.43)

15- Yurtiçinde yer değiştirme masrafı (Sürekli Görev Yolluğu) memur veya hizmetlinin;
a) Kendisi için yurtiçi gündeliğinin yirmi katı,
b) Harcıraha müstehak aile fertlerinin her biri için yurtiçi gündeliğinin on katı (Bu miktar yurtiçi gündeliğinin kırk katını aşamaz),
c) Her kilometre veya denizmili başına, yalnız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi,
Bu maddeye göre harcıraha müstehak memur veya hizmetlinin eski görev mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmetli eşine (c) bendi uyarınca hesaplanacak miktarın yarısı ödenir. (Md.45)
Bayan memur da çocuklarının harcırahını alabilir.(eşinin almaması şartıyla). Ayrıca karı koca çocukları taksim edebilir. Örneğin 4 çocuğu olup anne ve babasını yanında bulunduran erkek memurun eşi çalışıyorsa harcırah beyannamesinde anne, baba ve iki çocuğunu ; Bayan memur ise diğer iki çocuğunu ve varsa kendi anne ve babasını yazabilir. Ancak kaynana ve üvey evlat çin harcırah ödenmez. (Yurt içi Sürekli görev yolluğunda taksi, bagaj,hamal gibi unsurlar ödenmez.)

16- Yurtdışı yer değiştirme masrafı memur veya hizmetlinin;

Kendisi için yurtdışı gündeliğinin yirmi katı,
Harcıraha müstahak aile fertlerinin her biri için yurtdışı gündeliğinin sekiz katı (Bu miktar yurtdışı gündeliğinin otuziki katını aşamaz),
Her kilometre veya denizmili başına yalnız kendisi için yurtdışı gündeliğinin binde yedisi,
Olarak hesaplanır.
Yabancı ülkelere gidişlerde, yukarıdaki esaslara göre hesap edilecek yer değiştirme masrafının yarısı ödenir.
(Ek: 16/6/1983 - 2851/5 md.) Yabancı ülkelerden dönüşlerde, yer değiştirme masrafının yukarıdaki (c) bendine göre verilecek kısmı, her ikisi de memur veya hizmetli olan eşlerden yalnız birisi için hesaplanıp ödenir.

17. - Harcırah hizmetin taalluk ettiği(Yapıldığı) kurum bütçesinden ödenir (Md.57)

18- Hilafı hakikat beyanname verenler:
Bu kanuna göre tahakkuk edecek, istihkakın miktarını artıracak şekilde-maddi hatalar hariç-hilafı hakikat beyanname verenler hakkında, işlenen suçun mahiyet ve şümulüne göre rütbe veya sınıf tenzili veya ihraç cezalarından her hangi biri tatbik olunur .

19- Bu kanuna göre ödenecek istihkaklar borç için haczedilemez.(Md.61)

 

 

 

 

 

 

20- * 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) ve (d) fıkralarına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin
hesabında, gündeliklerinin %50 artırımlı miktarı esas alınır.(2011 Bütce kanunu H cetveli)

6245 33 madde "d" fıkrası :Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden  (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak ve her defasında on gün ile sınırlı olmak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir

4. Derece de bulunan bir memur 2011 yevmiyesi 26,50 TL.
Bu kişinin Konakladığı Otel fiyatı 26,50 TL nin üzerinde olduğunu varsayalım. Mesala 50,00 TL. olsun.

Bütçe kanununda belirtilen hükme göre, yevmiyesinin % 50 Artırımlı ve harcırah kanunun 33/d maddesine göre 10 günü geçmemek üzere alacağı konaklama ücreti şu şekilde hesaplanır.

26,50 x % 50 = 13,25
26,50 + 13,25= 39,75

39,75 x 10 gün = 397,50 TL. konaklama ücreti ödenecektir.

50,00 - 39,75 = 10,25 TL. (günlük) kişi bu aradaki farkı kendi bütçesinden karşılayacaktır. 10 gün kaldığını varsayarsak,

10 x 10,25 = 102,50 TL. yi  kendisi karşılayacak. Toplam 10 günlük 500 TL konaklama faturasının 397,50 TL sinin Devlet karşılayacak geri kalan 102,50 TLsini memur kendisi ödeyecektir.



 


Tanımlar

a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını

b. Aile fertleri: Memur ve hizmetlinin, harcırah verilmesini gerektiren olay sırasında evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi ile bakmakla yükümlü olduğu usul ve füru ve erkek ve kız kardeşlerini; Eş için evlilik bağıyla bağlı olması yani nikahlı olması yeterli iken diğer aile fertleri için bakmakla yükümlü olma şartı var.

c. Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri


Sürekli görev yolluğu örneği

Evli eşi çalışan annesi , kızkardeşi ve biri 6 aylık 3 çocuğuna bakmakla yükümlü bulunan ve 5. dereceli kadroda 1. dereceden maaş alan Muhasebe Denetmeni A nın Gaziantep - Tekirdağ arası sürekli görev yolluğunu hesaplayınız.
Veriler :
Yevmiye 1-4 derece : 14.000.000
5-15 : 13.000.000
Denetim Yevmiyesi : 20.000.000
Gaziantep-Tekirdağ 1200 km
Otobüs bileti 50 Milyon


Çözüm :

Yol Parası 50.000.000 X 1 50.000.000
Yevmiye 14.000.000 X 1 14.000.000 (Harcırah yevmiyesi maaş derecesine göre belirlenir.)
Aile Masrafı 50.000.000 X 5 250.000.000
14.000.000 X 5 70.000.000
Yerdeğiştirme masrafı
Kat yevmiye
Kendisi için 14.000.000 X 20 280.000.000
Aile Fertleri 14.000.000 X 40 560.000.000 (40 katı geçemez)
Km Tazminatı
14.000.000 X5 % 700.000
1200 X 750.000 780.000.000

Toplam 2.004.000.000

Eşinin Harcırahı (Müstehak olduğu varsayılmıştır)

(6.Derceli kadrodan maaş almaktadır.)
Yol Parası 50.000.000 X 1 50.000.000
Yevmiye 13.000.000 X 1 13.000.000
Yerdeğiştirme masrafı
Kat yevmiye
Kendisi için 13.000.000 X 20 260.000.000
Km Tazminatı
13.000.000 X2,5 % 325.000
1200 X 325.000 390.000.000

Toplam 713.000.000
Not: Yer değiştirme masrafının unsuru olan Km tazminatının %5 ini eşlerden herhangi biri alabilir. Bu takdirde diğerinin % 2,5 alacağı tabiidir.

 

Eş Durumundan Harcırah Ödemesi (Tam veya % 2,5 Ödeme durumu)


 

BİMER TARİH VE SAYISI : 20/8/2011 / 746628

 

Sayın ……………………………

 

İlgi başvurunuzda, 6245 sayılı Harcırah Kanununun yer değiştirme suretiyle naklen atananlara ödenecek sürekli görev yolluğunun hesaplanmasının düzenlendiği 45 inci maddesinde yer alan memur ve hizmetlilerin eşlerine ödenecek harcırah konusunda Bakanlığımızdan bilgi istenilmektedir.

 

Bilindiği üzere, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 10 uncu maddesinde, yurt içinde sürekli bir göreve naklen atanan memur ve hizmetlilere yol gideri, gündelik, aile gideri ve yer değiştirme gideri olmak üzere sürekli görev yolluğu verileceği, 45 inci maddesinde de, yurt içinde yer değiştirme masrafının değişken unsurunun, memur veya hizmetlinin her kilometre veya denizmili başına yalnız kendisi için yurt içi gündeliğinin yüzde beşi olarak hesaplanacağı, harcıraha müstehak memur veya hizmetlinin eski görev mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmetli eşine ise bu şekilde hesaplanacak miktarın yarısının ödeneceği hükme bağlanmıştır.

 

Maddenin incelenmesinden de görüleceği üzere, memur veya hizmetlinin eski görev mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmetli eşine yer değiştirme masrafının değişken unsurunun yarısının ödeneceği belirtilmiş, bu atamanın aynı zamanda veya farklı zamanlarda yapıldığında yer değiştirme masrafının değişken unsurunun tamamının ödeneceğine ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir.

 

Buna göre, her ikisi de memur veya hizmetli olan eşler aynı yere atanmış başka bir ifadeyle her iki eşin de eski ve yeni memuriyet mahallerinin aynı olması halinde (atamalarının farklı zamanlarda olup olmadığına bakılmaksızın) bunlardan birisine yer değiştirme masrafının değişken unsurunun tamamının, diğer eşe ise yarısının ödenmesi gerekmektedir.

 

Ancak,

 

a) Eşlerden sadece birisinin memuriyet mahallinin değişmesi,

 

b) Eşlerin, farklı memuriyet mahallerinden aynı memuriyet mahalline atanmaları,

 

c) Eşlerin aynı memuriyet mahallinden farklı memuriyet mahallerine atanmaları,

 

d) Eşlerin, farklı memuriyet mahallinden farklı farklı memuriyet mahallerine atanmaları,

 

durumunda harcıraha müstehak eşlerin her biri için yer değiştirme masrafının değişken unsurunun tam olarak ödenmesi mümkün olabilmektedir.

 

Öte yandan, Memuriyet mahalleri farklı olan, başka bir ifadeyle başka bir yerde görev yapmakta olan memur veya hizmetlinin yine başka bir yerde görev yapmakta olan memur veya hizmetli ile evlenmesi nedeniyle onun bulunduğu yere atanması durumunda da harcıraha müstehak eş için yer değiştirme masrafının değişken unsurunun tam olarak ödenmesi mümkün olabilmektedir.

 

Bilgilerini rica ederim.

 

Bakan a.

ÜLKELER

AYLIK BRÜT ÜCRETLER (TL)

(PARA BİRİMLERİ)

I

II

III

IV

V

 

1.415,12 TL

1.403,97 -

1.236,70 -

883,25 -

883,25 TL

 

ve Daha

1.415,12

1.403,97

1.236,70

ve Daha

 

Fazlası

TL Arası

TL Arası

TL Arası

Azı

A.B.D ( ABD Doları)

182

146

117

110

93

Almanya (Euro)

164

131

105

99

83

Avustralya (Avustralya Doları)

283

227

181

171

143

Avusturya (Euro)

166

132

106

100

84

Belçika (Euro)

161

128

103

97

81

Danimarka (Danimarka Kronu)

1.238

988

791

746

627

Finlandiya (Euro)

148

119

95

90

74

Fransa (Euro)

160

127

102

96

81

Hollanda (Euro)

156

125

100

94

80

İngiltere (Sterlin)

115

91

74

69

59

İrlanda (Euro)

155

124

99

94

78

İspanya (Euro)

158

126

101

95

80

İsveç (İsveç Kronu)

1.359

1.085

867

819

687

İsviçre (İsviçre Frangı)

283

226

181

171

143

İtalya (Euro)

152

122

98

92

77

Japonya (Yapon Yeni)

31.405

25.127

20.118

18.901

15.914

Kanada (Kanada Doları)

244

195

156

147

125

Kuveyt (Kuveyt Dinarı)

50

40

33

31

25

Lüksemburg (Euro)

161

128

103

97

82

Norveç (Norveç Kronu)

1.193

952

762

719

604

Portekiz (Euro)

155

124

99

93

78

Suudi Arabistan (Suudi A. Riyali)

617

492

395

372

313

Yunanistan (Euro)

158

126

101

95

80

Diğer AB Ülkeleri (Euro)

127

101

81

76

65

Diğer ABD Ülkeleri (ABD Doları)

157

125

100

95

80



Geçici Görev
Bulundukları yerden başka bir yerdeki göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır (657/175). Geçici görev ile başka bir yere gönderilenlere görev mahalline varış tarihinden itibaren verilen gündelikler;
Yurt İçinde
a) Yurt içinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez. İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir.
Buradaki yıl deyiminden takvim yılını değil, göreve başlandığı tarihten itibaren devam edecek 12 aylık zaman dilimini anlamak gerekmektedir.(S.G.K.K. 1.10.1956-2306/1)

Yurt Dışında
b) Yurt dışında ilk 180 gün için tam ve müteakip günler için 2/3 oranında ödenir.
Geçici görevlendirme-lerde meydana gelecek ara vermeler bu müddetleri ve gündelik miktarını artırmaya neden olamaz (6245/42).
Buradaki yıl deyiminden takvim yılını değil, göreve başlandığı tarihten itibaren devam edecek 12 aylık zaman dilimini anlamak gerekmektedir.(S.G.K.K. 1.10.1956-2306/1)